![Livorno I (The Tuscany Series) [Explore]](http://static.flickr.com/7245/7327014798_46a6694fa2_t.jpg "Livorno I (The Tuscany Series) [Explore]")
Gaur ebaluaketa proba egingo dugu, proba honek bi atal ditu: Irakur eta entzumena
Elkar
-Erreprozitatea adierazten du
Guk elkar ikusi dugu
Nik zu ikusi zaitut eta zuk ni ikusi nauzu
-Ez du ergatiborik onartzen ( ez dago NORK kasurik)
* elkarrek ikusi dute
baina beste deklinabide marka onartzen ditu.
Elkarrekin joan ginen zure amaren etxera
Elkarri hitz egiten diogu
- Elkarren aurrekoak beti plurala edo izen sintagma koordinatuak dira, baina komunztadurari dagokionez singularra da
√ Andonik eta Jonek elkar maite dute
√ Guk elkar ikusiko dugu
* nik elkar ikusiko dugu
* guk elkar ikusiko ditugu
ELKAR = BATA BESTEA
Guk elkar / batak bestea ikusi dugu kalean
Elkarren / bata bestearen ondoan eseri gara
Elkarri / batak besteari hitz egin diote
|
NOR |
ELKAR |
|
NORK |
————- |
|
NORI |
ELKARRI |
|
NOREN |
ELKARREN |
|
NORENTZAT |
ELKARRENTZAT |
|
NOREKIN |
ELKARREKIN |
|
NORTAZ |
ELKARREZ |
|
NORENGAN |
ELKARRENGAN |
|
NORENGANDIK |
ELKARRENGANDIK |
|
NORENGANA |
ELKARRENGANA |
|
NORENGANANTZ |
ELKARRENGANANTZ |
|
NORENGANAINO |
ELKARRENGANAINO |
Azterketa guztiak, ahozkoa izan ezik, eginda daude, denbora daukagu beste gauza batzuk lantzeko, adibidez euskal kultura.” Kultura” kontzeptua oso zabala da, gaur Nomadak TX filma ikusiko dugu, eta gero tertuliatxo bat egin dugu.
Harridurazko perpausak oso ugariak eta anitzak dira. Eskualde batetik bestera aldaerak azaltzen dira. Ondoko zerrenda honetan nagusienak laburbiltzen saiatu naiz. Sailkapen moduko bat egin dugu esanahi edo erabilpena kontuan hartuz.
1. Orokorra
-erakuslea + izen sintagma + mugatzailea + (…- ena)
Hau hotza! Hau buruko mina! Hauek komeriak! Hau poza hartu dudana!
Haiek ziren garaiak, haiek! Hori txorakeria egin duzuna!
-bai + adj. + mugatzailea + (…ela) / bai + adb. + (…ela)
Bai ederra! Bai ederra dela! Bai dela ederra! Bai mutiko azkarra!
Bai berandu! Bai berandu iritsi zarela!
-ba…
Banengoen, ba, ni!
Bazen ordua!
-Adj. + mugatzailea + izena + mugatzailea
Ederra eguraldia! Benetan aspergarria pelikula!
-galdetzailea + (izena), (adjektiboa), (adberbioa), (aditza + n)
Ene, zer entzun dudan! Zein itsusiak (diren)! Zein den nekagarria!
Nolako aurpegia! Nolako eguraldia egiten duen!
Zenbat diru! Zenbat lan egin dugun!
Nola bizi diren! Nola ibili garen!
2. Ez jakintasuna adierazteko
-auskalo, batek daki, nork jakin + zehar galdera
Auskalo zer esan duen! Batek daki hori non dabilen!
Nork jakin zer ikusiko dugun!
Auskalo zein asmorekin egin duzun!
3. Erakusteko
-hona, horra, hara + (zehar galdera)
Horra nor datorren! Hara zere esan zuen! Hona zer kendu nion!
Hara bestea! Horra gure Olentzaro!
4. Desioa adierazteko
-etorkizuna + ahal
Itoko ahal haiz! Ez ahal da eroriko!
-nahiago nuke + …balitz
Nahiago nuke hilko balira!
5. Ustekabea adierazteko
-galdetzai. + eta + izena, izenordea
Nori eta zuri gertatu behar! Nork eta Pellok!
-galdetzai. + …ko + eta
Nor ikusiko Parisen eta Jon ikusi genuen!
-aditza + ez + ba
Pikutara bidali ez nau, ba! Isiltzeko esan ez dit, ba!
6. Eskerrak, gaitz erdi
-eskerrak + …en, ela, ena
Eskerrak etorri ziren! Eskerrak ikusi zaitudala! Eskerrak euririk egin ez duela!
-aditza + ez + …nean!
Burua apurtu ez duenean! Etxe osoa erre ez duenean!
7. Erronka adierazteko
-baietz, ezetz + aditza (jokatu gabe)
Baietz lehendabizikoan atera! Ezetz Retegiri irabazi!
Eta ez: Ez didazula goki sartuko
8. Deikaria
-(nor, nork, nori) + hori, horrek, horri
Etorri hona, polit hori!
Zer diok, txepel horrek!
Utikan, handiuste horiek!
Zer egin dizute, nire kuttun horri?
9. Irain egiteko
-Adjek. + halakoa, alaena
Babo halakoa!
Zerri alaena! Ero halako hori!
10.Baietza edo ezetza indartzeko
-horixe + …ela, ena
Horixe kontatuko diodala! (kontatuko ez diot, bada!)
-jakina, noski
Lerro hauek zuretzat dira, jakina!
Bai, noski (*noski, baietz). Ez, noski (*Noski, ezetz!)
Jakina, etorriko ez naiz bada! (*Jakina etorriko naizela!)
-ezta…ere
Ezta pentsatu ere! Ezta gutxiagorik ere! Ezta hurrik eman ere!
-…ko ez…ba!
Jakingo ez dut, bada! Ezagutuko ez dut,bada!
11.Harridura
-tzea + ere
Hori sinistea ere!
Zuk hori esatea ere!
12.Ironiaz zerbait adierazteko
-kontrakoa esan
Asko dun, bada!
Merke dago!
Berehala barkatuko dio!
13.Zer, ze, zein
Zein adberbio eta adjektiboekin erabiltzen da eta erdarazko CUÁN izango luke pareko.Zer eta ze, berriz, adberbio eta adjektiboez gain, izenekin ere erabil litezke.
Zein polita den!
Zer etxea!
Ze mutila!
Ze berandu zabiltzan!
-zer…eta…ondo
zer kitto eta zer kitto ondo!
-zer arraio / nola demontre
Zer arraio esan nahi duzu horrekin!
14.Hitz indargarriak
-gero (azpimarratzeko)
Handia da, gero!
Azken txanpa, barikuan hizkuntza eskolako azterketa daukazue, eta gero libreago ibiliko gara mintzamena lantzeko.
Kaixo, aste honetan azterketa bi prestatu behar ditugu: alde batetik, hizkuntza eskolakoa, eta beste aldetik EGAkoa. Gaur hasiko gara EGAkoa prestatzen, horretarako hurrengo bi testuak irakurriko dituzue eta elkarri kontatuko diozue.
Mintzamena behin landuta, birdeklinaketa birpasatuko dugu.
-ko
Euskaraz deklinabide kasu guztiek, NOR, NORI, NORK eta NOREN izan ezik, -ko atzizkia har dezakete eta honela berez adizlagun zirenak izenlagun bihurtu. Baliabide hau oso erabilia da batez ere erlatibozko perpausak ekiditeko, horrela esaldien luzera asko laburtzen baita.
|
Non - nongo Nora - norako Nondik - nondiko Noraino - norainoko Norantz - noranzko Zerez - zerezko Norekin - norekiko Norentzat - norentzako Norengatik - norengatiko Norengana - norenganako Norengandik - norengandiko |
Adibideak:
Egurrezko mahaia = Egurrez egindako mahaia
Donostiarako bidea = Donostiara doan bidea
Zurekiko harremanak = zurekin ditudan harremanak
Zureganako maitasuna = Zuri dizudan maitasuna
Behin –ko atzizkia hartu ondoren berriro deklina daitezke, hau da, ondoan duten izenaren elipsia eginez gero hari zegokion kasua bereganatzen dute.
Plastikozko jostailuak lurrean utzi ditut, eta egurrezkoak arasa horretan
Harekikoak aspaldi moztu nituen (harremanak)
Bai hondartzarako bideetan, bai mendirakoetan auto ilara handiak daude.
Noren
Noren atzizkiz osatutakoak zuzenean birdeklina daitezke, izan ere noren kasua daraman hitza izenlagun baita jadanik.
Pello nire emaztearen ondoan eseriko da eta ni Josurenaren ondoan.
Gurera joango gara bazkaltzera (gure etxera)
KONTUZ!! Norentzat / norentzako
*Zuretzako eskarri ditut liburuak
Zuretzako liburu mahai gainean dago
Lehenengo esaldia okerra da, bigarrena berriz zuzena. Erreparatu zeri lotuta ageri diren kasu bakoitzean.
Aste honetan hizkuntza eskolako azterketa prestatzen jarraituko dugu. Gogoratu datorren barikuan izango dela, eta N.A.N agiriaren araberakoa dela, hots, batzuok goizeko 9:00etan egingo duzue eta beste batzuok arrastiko 15:00etan.
Aurreko astean EGAko azterketa idatziaren emaitzak argitaratu zituzten, zuetako batzuok gainditu duzue eta beste batzuok ez; ez kezkatu, hurrengo batean gaindituko duzue-eta.
Orain ahozkoa prestatzen hasi behar dugu, horretarako hemen daukazue bideo bat, zeinetan azaltzen den zertan datzan.
Gaur eta bihar hizkuntza eskolako azterketa jorratuko dugu, oso luzea denez , 3 ordukoa, bi egunetan egingo dugu.
Zelan zapatuko azterketa? ondo ezta, gaiak ikusita erraza izan dela esan daiteke; hori bai,anoraz eginez gero. Orain hizkuntza eskolako azterketa prestatzen hasiko gara hasiko gara , eta eguenean, EGAko emaitzak.
Gaur mintzamena landuko dugu, hasieran berriak eta azterketa komentatuko ditugu ,eta gero AIZU aldizkariko bi artikulu irakurriko ditugu:
Bilboko Maiatzaren Biko kalean Hileroko azoka, maiatzean jai giroan
Zubi luze hau amaitu da eta azken txanpari ekin behar diogu. Gogora ezazue zapatu honetan HABEko azterketak dauzkazuela, 2. mailakook goizeko 9:00etan eta 3. mailakook 11:30 ean , biok BEC-en.
Gaur hasiko gara mintzamena lantzen, horretarako Eroski aldizkariko bi testu erabiliko ditugu:
Bada aski arrazoi birziklatzeko
Elikadurak gaztetu ere egiten du
Gutxi barru HABEko azterketa egin beharko duzue eta ondotxo dakizuenez aurten dena aldatu dute, aurten idazlana(k) besterik ez duzue egin behar, beraz aste honetan ager daitezkeen gaiak jorratuko ditugu klasean.
Hemen badaukazue gaitegi bat, zeinetan orain arte erabilitako gaiak agertzen baitira. Klasean taldeka prestatuko ditugu gai hauek guztiak, edo behintzak ahalik eta gehienak.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
KOORDAINKETA
Krisi garaian guztiok lagundu behar dugu.
Askotan txarto erabiltzen ditugu baliabideak eta doakotasunaz baliatzen gara.
Itxaro nzerrendak arinduk odira eta behar dugunean baino ez dugu erabiliko.
Errentaren araberakoa izango omen da.
Lehen,telenonobelakematenzituztenetaadinekogutxijoatenzirenanbulategira;gaur, “sabervivir” ematenduteetaanbulategiakbetetadaude
Birritan ordainduko dugu, zergetan eta koordainketan.
Diru gutxi daukatenek arazoak edukiko dituzte ordaintzeko.
Jende asko ez da anbulategietara joango. Ondorioak: lanpostu batzuk galduko dira, gure osasuna okerragoa izango da.
Soldataigoerarikez,murrizketakarloguztietan,koordainketa.Norkirabaztenduhonekinguztiarekin?Zergakzertarako?
Aseguru mediku pribatuak bultzatu nahi dituzte.
Pentsiodunek aurrerantzean botikengatik ordaindu egin beharko dute
Hemezortzi mila eurotik gorako pentsioa dutenek hilean gehienez hemezortzi euro ordainduko dituzte botikengatik eta handik beherakoek gehienez zortzi. Espainiako Gobernuak gaur iragarri du neurria, erkidegoekin bilera egin ostean.
Orain arte ez bezala, Hego Euskal Herriko eta Espainiako Estatuko pentsiodunek aurrerantzean botikengatik ordaindu egin beharko dute, gaur Ana Mato Espainiako Gobernuko Osasun ministroak jakinarazi duenez. Erkidegoetako Osasun sailburuekin bilera egin du aurretik.
Hemezortzi mila eurotik gorako pentsioa dutenek hilean gehienez hemezortzi euro ordainduko dituzte botikengatik eta handik beherakoek gehienez zortzi euro.
Pertsona aktiboen artean, berriz, hemezortzi mila euroko errenta baino txikiagoa dutenek orain arte bezala sendagaiaren %40 ordainduko dute; gainerakoek, erdia —gaur egun %40 ordaintzen dute—. Ehun mila eurotik gorako errenta dutenek %60 pagatuko dute —egun, %40—.
”Botiken koordainketaren helburua ez da dirua biltzea. Hori egin nahiko bagenu, errezeta bakoitzeko kobratuko genuke”, esan du Mato ministroak, eta iragarri du neurria bi hilabetetik aurrera martxan izango dela. Gobernuak etzi onartuko du asmoa, Ministroen Kontseiluaren bileran.
“Sistema bideragarri egitera”
Matok adierazi du “osasun doakoa eta unibertsalari eutsiz, sistema bideragarri egitea bermatu” nahi dutela. Zerbitzua “espainiar guztientzat” izango da, “erkidego batean edo bestean bizi”.
Funts bat sortuko dute erkidegoen mugetan bizi direnei zerbitzua bermatzeko. Errioxarekin arazoak izan dituzte Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak, eta funts horren bidez konpontzea espero dute.
Rafael Bengoa Jaurlaritzako Osasun sailburuak azaldu du neurrien %80arekin ados dagoela.
Gobernuaren koordainketa izango dugu hizpide biharko idazlanean horretaz idatzi beharko duzue-eta. Beraz, gaur idazlana bideratuko dugu, hots, zirriborroa egingo dugu denon artean, eta bihar idazlana egingo duzue klasean.
Orain beste lau arau ikasiko dituzue, gehienak ezagutzen dituzue, baina orain ikasiko duzue arau horien zergatia.
Oporrak amaitu dira eta gogor lan egiteari ekin behar diogu.Hasiko gara mintzamena lantzen.
Zuri buruz zuk zeuk baino gehiago dakien norbait dago:GOOGLE
Mintzamena landu eta gero, harira joan behar dugu: aditzak jorratuko ditugu.
